Daruj Trgovina

πρόφασις

próphasis

εως, ἡ, (profai/nw)

6-krat v Novi zavezi

Pregled pomenov
  1. A motive; cause alleged; actual motive
  2. I alleged motive, plea; plea put forward; plea
  3. 2 falsely alleged motive; cause), pretext, pretence, excuse; excuse
  4. b excuse; pretext; pretences
  5. c excuse; shuffling
  6. II the actual motive, purpose; cause; purpose
  7. 2 occasion; à propos; took occasion to
  8. III persuasion, suggestion
  9. IV preface
A
motive or cause alleged, whether truly or falsely: then, actual motive or cause, whether alleged or not:
I
alleged motive, plea, without implication of truth or falsity, ἐπὶ σμικρῇ π. Thgn. 323; νόστου π. γλυκεροῦ κώλυεν μεῖναι Pi. P. 4.32 ; κατὰ θεωρίης πρόφασιν ἐκπλώσας Hdt. 1.29 ; π. ἔχων, ὡς . . Id. 6.133 ; καὶ ἐπὶ μεγάλῃ καὶ ἐπὶ βραχείᾳ π. whether the plea put forward be a trifle or a weighty matter, Th. 1.141; τῆς αἰτίας τὴν π. the plea in the case, the basis of the charge, Lys. 9.7; τοιαύτας ἔχοντες π. καὶ αἰτίας pleas and motives, Th. 3.13; π. ἐπιεικής ib.9; ἀναγκαῖαι Is. 4.20 , D. 54.17; προφάσεις ἀληθεῖς λέγοντος pleading what was in fact true, And. 4.17.
2
falsely alleged motive (or cause), pretext, pretence, excuse, π. ἰδίης ἀβουλίης an excuse for . ., Democr. 119; οὔτε τιν’ ἔχων π. οὔτε λόγον εὐτράπελον Ar. V. 468 (lyr.); καλλίστην εἶναι π., τιμωρεῖσθαι μὲν δοκεῖν, ἔργῳ δὲ χρηματίζεσθαι Lys. 12.6 : abs. in acc., πρόφασιν in pretence, ostensibly, στενάχοντο γυναῖκες Πάτροκλον π., σφῶν δ’ αὐτῶν κήδε’ ἑκάστη Il. 19.302 , cf. Hdt. 5.33, E. IA 362 (troch.), Ar. Eq. 466, etc.; opp. τὸ ἀληθές, Th. 6.33: in dat., προφάσει Id. 3.86 ; προφάσει τῶν δημοσίων on the pretence that public debts are owing, OGI 669.15 (Egypt, i A.D.); προφάσιος [εἵνεκεν], προφάσεως ἕνεκα, Hdt. 4.135, Antipho 6.14; προφάσεως χάριν Arist. Pol. 1297a14 ; ἐκ μικρᾶς π. Plb. 2.17.3; ἐπὶ προφάσιος Hdt. 7.150 : folld. by an inf., αὕτη γὰρ ἦν σοι π. ἐκβαλεῖν ἐμέ for casting me out, S. Ph. 1034; οὔτε . . ἔστιν οὐδεμία π. τοῦ μὴ δρᾶν Pl. Ti. 20c ; π. τοῖς δειλοῖς ἔχει μὴ ἰέναι gives them an excuse or plea for not going, Id. R. 469c; οὐδεμία σοι π. ἐστιν ὡς . . X. Cyr. 2.2.15 ; εὑρὼν π. BGU 1024 vi 21 (iv A.D.).
b
phrases, πρόφασιν διδόναι, ἐνδοῦναι, allow, afford an excuse, D. 43.53, 18.158; οὐκ ἐνδώσομεν π. οὐδενὶ κακῷ γενέσθαι Th. 2.87 ; π. μηδεμίαν θέμενος making no excuse, Thgn. 364; π. προτεῖναι put forward a pretext, Hdt. 1.156; π. τὴν Παυσανίεω ὕβριν προϊσχόμενοι Id. 8.3 ; προφάσεις παρέχειν Ar. Av. 581 , cf. D. 10.35, 18.156; προφάσιας εἷλκον kept making pretences, Hdt. 6.86; πάσας π. ἕλκουσιν Ar. Lys. 726 ; π. δέχεσθαι Pl. Cra. 421d (cf. ἀγών 111.5 ); π. εὑρίσκειν τοῦ ἀδικήματος Antipho 5.65 ; π. καλῶς εὑρημένη Archipp. 36 ; ἔχθρας π. ζητήσουσιν Pl. Phdr. 234a , cf. PCair.Zen. 270.9 (iii B.C.); π. τινὰ πρεσβείας πορισάμενοι Pl. Ep. 350a ; π. κατασκευάσαι X. Cyr. 2.4.17 ; ἔχει προφάσεις it is excusable, ib.3.1.27; πρόφασιν ταύτην τῆς διαφορᾶς ποιούμενος Pl. Ep. 349d ; προφάσεις εὐλόγους εἰλήφεσαν D. 18.152 ; ἐχόμενος προφάσιος Hdt. 6.94 ; ἐπιλαβέσθαι Id. 3.36 , 6.49; τὰς π. ἀφελεῖν D. 2.27 ; προφάσεως δεῖσθαι Arist. Rh. 1373a3 : personified, τὰν Ἐπιμαθέος ὀψινόου θυγατέρα Π. Pi. P. 5.28.
c
elliptically, μή μοι πρόφασιν no excuse, no shuffling, Ar. Ach. 345; μὴ προφάσεις ἐνταῦθά μοι Alex. 127.1 .
II
the actual motive, purpose, or cause, whether alleged or not, οὔτ’ εὐνῆς πρόφασιν κεχρημένος οὔτε τευ ἄλλου Il. 19.262 ; ἐπ’ αὐτομολίας προφάσει ἀπέρχονται Th. 7.13 ; τὸ ἐκ προφάσεως τῶν . . στρατιωτῶν δηληγατευθὲν μέτρον ἐλαίου for the purpose of . ., PLips. 64.2, cf. 8 (iv A.D.); τὴν ἀληθεστάτην π., ἀφανεστάτην δὲ λόγῳ Th. 1.23 , cf. 6.6, D. 18.156, SIG 888.138 (Scaptopara, iii A.D., pl.): esp. as a medical t.t., external exciting cause, ἐκ πάσης π. ἐκτιτ ρώσκουσι they miscarry on any provocation, Hp. Aph. 3.12, cf.Epid. 3.3, 3.17.ιά, Acut.(Sp.)6; τοὺς δ’ ἄλλους ἀπ’ οὐδεμιᾶς π . . . τῆς κεφαλῆς θέρμαι . . ἐλάμβανε Th. 2.49 : pl., Hp. Aër. 16, Fract. 15, al.: generally, cause, σμικρὰ π. ἔξωθεν Pl. R. 556e ; βραχεῖα π. Hp. Coac. 477; ἀπὸ μηδεμιᾶς π. ἔξωθεν ἀξιολόγου Diocl.Fr. 82 ; φανερὴ π. Hp. Aph. 2.41, cf. X. HG 6.4.33; ἐπεὶ δέ οἱ ἔδεε κακῶς γενέσθαι, ἐγένετο ἀπὸ προφάσιος τὴν ἐγὼ . . ἀπηγήσομαι Hdt. 2.161 , cf. 4.145, 7.230; ἄνθρωπός εἰμι, τοῦτο δ’ αὐτὸ τῷ βίῳ π. μεγίστην εἰς τὸ λυπεῖσθαι φέρει Diph. 106 , cf. Men. 230,811, Philem. 194; βραχείας προφάσεως ἔδει μόνον ἐφ’ ᾗ . . δεξόμεθα . .it needed but a little to move us to . ., E. IA 1180.
2
occasion, θοι)μάτιον δεικνὺς τοδὶ πρόφασιν ἔφασκον, ὦ γύναι, λίαν σπαθᾷς I said à propos, . . I took occasion to say . ., Ar. Nu. 55; ἐπὶ τῇ ἐμῇ π. à propos of me, Lys. 6.19; ἐπὶ τῇ π. τῆς ἐμαυτοῦ ἀρχῆς on the occasion of my accession, PFay. 20.11 (iii/iv A.D.).
III
persuasion, suggestion, dub.l.in S. Tr. 662 (lyr.).
IV
preface, τὰς σημειώσεις ὑπὸ μίαν ἐκθησόμεθα π. Dsc. Ther. 3.

Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, Roderick McKenzie: A Greek-English Lexicon, 9. izdaja, Clarendon Press, Oxford 1940. Digitalna izdaja: Perseus Digital Library (Tufts University), CC BY-SA 4.0. Imena avtorjev in del iz katalogov Perseus in First1KGreek; svetopisemska mesta so povezana z besedilom na Biblija.net.